حدود 5 تا 7 هزار سال قبل از ميلاد مسيح در شمال تركيه و در جنوب غربى قفقاز آغاز شد و سپس از طرفى در مصر و از سوى ديگر در بين النهرين معمول گرديد و بوسيلهء مردم اين دو سرزمين در آسيا و اروپا رايج گرديد . مدتها بعد در ايران و يا در افغانستان بوسيلهء پيوند گندم وحشى مزبور با بعضى انواع ديگر ، گندم نرم به وجود آمد و اين همان است كه تا امروز زراعت و مصرف مىكنيم . « اقتصاد دوران نئوليتيك ( عصر بربريت ) ايجاب مىكرد كه محصول فراوانى فراهم آيد تا ذخيرهء كافى براى به دست آمدن محصول جديد در اختيار باشد و به‌همين منظور بوده كه انبارها در تمام دهكده‌هاى بربرها ، حتى در قديمترين آنها اهميتى بسزا داشت . براى جدا كردن دانه‌هاى گندم و جو از پوست ، خرمن‌كوبى و بوجارى و براى تبديل دانه‌ها به آرد ، آسيا كردن معمول بود . غلات را گاهى در هاون مىكوبيدند ولى بيشتر اوقات براى تهيهء آرد ، غلات را روى سنگى به شكل نعلبكى ريخته به كمك سنگ ديگرى آن را آرد مىكردند . تهيهء نانهاى شيرينى يا آش و آبگوشت اشكالى نداشت ولى عمل آوردن نان ، گذشته از تنور مخصوص ، مستلزم اطلاعاتى در بيوشيمى بود تا بتوان خميرمايهء لازم را نيز تهيه كرد . اين اطلاعات مقدماتى در بيوشيمى ، راه بهشت تازه‌اى يعنى مشروبات تخمير شده را بر مردم گشود . در آغاز دورهء تاريخى مصريها و اهالى بين النهرين ، طرز تهيهء آبجو را مىدانستند و سومريها براى جلب محبت خدايان مقدارى از اين مشروب به آنها تقديم مىكردند . اين مشروبات در سه هزار سال پيش از ميلاد مسيح در عداد ضروريات زندگى اغلب مجامع اروپايى و آسيايى بوده . . . از روى مدارك مربوط به علم آثار مادى بشر ( اتنوگرافى ) مىتوان حدس زد كه اين اختراعات كار زنان بود . آنها با ساختن سفال ، به علم شيمى ، هنگام رشتن و نخ‌تابى به فيزيك و از راه نساجى به مكانيك آشنا شدند و كشت كتان و پنبه ، راه گياه‌شناسى را به روى آنها گشود . در دورهء بربريت ، مردان هم نقش مؤثرى انجام دادند . نقش عمدهء مردان در اين راه پرورش حيوانات بود و اين مطلب را با توجه به زندگى مجامع ابتدايى معاصر نيز مىتوان دريافت . » « 72 » در روستاهاى پراكندهء اين دوران تمدنهاى بيشمارى به وجود آمد كه وجه امتياز آنها « كشت گياهها ، پرورش حيوانات ، ايجاد موازنه ميان كشاورزى و گله‌دارى ، انتخاب محلهاى گوناگون براى ايجاد روستا ، به كار بردن نقشه‌ها و روشهاى متفاوت براى خانه‌سازى و زينت ظروف و بالاخره اختلاف بارزى در مراسم مذهبى و طلسمها و ايدئولوژى مىباشد . » « 73 » از توحش تا تمدن انسان در طول زندگى پرماجراى خود براى كسب معيشت سه مرحلهء اساسى را طى كرده است : « مرحلهء جمع كردن غذا ، مرحلهء توليد غذا و مرحلهء صنعتگرى . اولين مرحله قديمترين و طولانيترين مرحله بوده كه لااقل نيم ميليون سال دوام داشت . در تمام اين دوره انسان از طريق جمع‌آورى غذاى نباتى يا از راه شكار حيوانات زندگى خود را بطور طبيعى ادامه مىداد . در پايان اين مرحله انسان به رمز توليد

--> ( 72 و 73 ) . گوردن چايلد ، سير تاريخ ، ترجمهء احمد بهمنش ، ص 50 - 56 ( به اختصار ) .